GBF (SDS) Rehberi, Güvenlik Bilgi Formunun 16 bölümünü tek tek ele alır. Her bölümde hangi bilginin yer alacağı, KKDİK ve SEA uyumu için nelere dikkat edileceği ve sık yapılan hatalar birlikte verilmiştir.
Güvenlik Bilgi Formu (GBF), ürünün kimliğini, zararlılığını ve güvenli kullanım koşullarını tedarik zincirine taşıyan tek belgedir. Türkiye’de Türkçe hazırlanır ve Kimyasal Değerlendirme Uzmanı tarafından düzenlenir. 16 bölümün her biri aşağıda.
Terim uyarısı: Belgenin Türkçe mevzuattaki adı Güvenlik Bilgi Formu’dur. “MSDS” eski ABD terimidir; “MBDF” ise Madde Bilgi Değişim Forumu’nu ifade eder, belge adı değildir.
Adım adım süreç
1. Madde/karışım ve firma tanıtımı
Ürün tanımlayıcı, tanımlanmış kullanımlar, tedarikçi bilgileri ve acil durum telefonu yer alır. UFI kullanılıyorsa bu bölümde verilebilir.
2. Zararlılık tanımlanması
Sınıflandırma, etiket öğeleri, zararlılık ve önlem ifadeleri kodlarıyla birlikte yazılır. Sınıflandırma dışı diğer zararlar da burada belirtilir.
3. Bileşimi ve içindekiler
Zararlı bileşenler CAS ve EC numaralarıyla, konsantrasyon aralıklarıyla listelenir. Eşik üstü bileşenin gizlenmesi kabul edilmez.
4. İlk yardım önlemleri
Maruz kalma yoluna göre ayrı ayrı talimat verilir; belirtiler ve gecikmeli etkiler ile acil tıbbi müdahale ihtiyacı yazılır.
5. Yangınla mücadele önlemleri
Uygun ve uygun olmayan söndürücüler, yanma ürünlerinden doğan özel tehlikeler ve itfaiye ekipleri için tavsiyeler belirtilir.
6. Kaza sonucu yayılma önlemleri
Kişisel önlemler, çevresel önlemler, muhafaza ve temizleme yöntemleri ile diğer bölümlere atıflar verilir.
7. Elleçleme ve depolama
Güvenli elleçleme önerileri, uyumsuz maddeler, depolama sıcaklığı ve özel son kullanım koşulları yazılır.
8. Maruz kalma kontrolleri ve kişisel korunma
İşyeri maruziyet sınır değerleri, DNEL ve PNEC değerleri, mühendislik kontrolleri ve kişisel koruyucu donanım standartlarıyla belirtilir.
9. Fiziksel ve kimyasal özellikler
Görünüm, koku, pH, erime ve kaynama noktası, parlama noktası, viskozite ve diğer parametreler ölçüm birimleriyle verilir. Viskozite, aspirasyon zararlılığı kararında belirleyicidir.
10. Kararlılık ve tepkime
Reaktivite, kimyasal kararlılık, kaçınılması gereken koşullar, uyumsuz maddeler ve zararlı bozunma ürünleri yazılır.
11. Toksikolojik bilgiler
Her zararlılık sınıfı için veri veya veri yokluğu gerekçesiyle belirtilir. LD50 ve LC50 değerleri, ATE hesaplarının kaynağıdır.
12. Ekolojik bilgiler
Sucul toksisite, kalıcılık ve bozunabilirlik, biyobirikim potansiyeli, toprakta hareketlilik ile PBT ve vPvB değerlendirmesi yer alır.
13. Bertaraf bilgileri
Atık kodları, uygun bertaraf yöntemleri ve ambalaj atığı için tavsiyeler verilir.
14. Taşımacılık bilgileri
UN numarası, uygun sevkiyat adı, taşımacılık zararlılık sınıfı, ambalajlama grubu ve çevre için tehlike bilgisi yazılır. Tehlikeli değilse bu açıkça belirtilir.
15. Mevzuat bilgileri
Ürüne özgü güvenlik, sağlık ve çevre mevzuatı ile izin, kısıtlama ve kimyasal güvenlik değerlendirmesi bilgisi verilir.
16. Diğer bilgiler
H ve P ifadelerinin tam metni, kısaltmalar, kullanılan yöntemler, revizyon bilgisi ve düzenleyen uzmanın bilgisi yer alır.
Ne zaman güncellenir?
- Yeni bilgi ortaya çıktığında ve sınıflandırma değiştiğinde.
- İzin verildiğinde veya reddedildiğinde, kısıtlama getirildiğinde.
- Güncelleme, son on iki ayda ürünü alan müşterilere ücretsiz iletilir.
Denetleyin: Elinizdeki formun 16 bölümünü ve sık yapılan hataları GBF Röntgeni ile tarayabilirsiniz.
GBF (SDS) Rehberi: Bölümler Arası Tutarlılık
Denetimde en hızlı fark edilen uygunsuzluk bölümler arasındaki çelişkidir. 2. bölümdeki sınıflandırma ile etiket bilgisi, 3. bölümdeki bileşim ile hesaplama girdileri, 9. bölümdeki fiziksel özellikler ile 14. bölümdeki taşıma sınıfı birbiriyle örtüşmelidir.
Türkiye’de piyasaya arz edilen ürünlerde form Türkçe olmalı ve SEA Yönetmeliğindeki resmî ifadeleri kullanmalıdır. Yabancı dildeki formun makine çevirisiyle hazırlanması hem resmî ifadelerin kaybolmasına hem de 15. bölümdeki ulusal mevzuat atıflarının eksik kalmasına yol açar.
Form, mevzuatın öngördüğü belgeye sahip sertifikalı hazırlayıcı tarafından düzenlenir. Sertifikasız kişilerce hazırlanan formlar, içeriği doğru olsa dahi geçersiz sayılır; hazırlayıcı bilgisi ve tarih formda yer almalıdır.
İlgili sayfalar
Kaynak: SEA Yönetmeliği — Resmî Gazete (11.12.2013 / 28848 mükerrer)