Kimyasal Mevzuat Sözlüğü: 46 Terim

Kimyasal Mevzuat Sözlüğü, KKDİK, SEA ve REACH düzenlemelerinde geçen 46 temel terimi kısa tanımlarıyla bir arada verir. Her tanım, terimin hangi düzenlemede ve hangi bağlamda kullanıldığını belirtir.

KKDİK, SEA ve REACH mevzuatında sık geçen 46 terimin kısa tanımı. Her başlık, konunun uygulamaya dönük ayrıntılarını içeren kendi sayfasına gider.

En sık karıştırılan iki terim: MBDF bir forum/yapıdır — aynı maddeyi kaydedecek firmaların veri paylaşımı için kurduğu birlikteliktir. GBF (SDS) ise bir belgedir — 16 bölümden oluşan Güvenlik Bilgi Formu. İkisi birbirinin yerine kullanılamaz.

KKDİK’in temelleri

KKDİK: Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Yönetmeliği. Türkiye’nin REACH karşılığı.
KKS: Kimyasal Kayıt Sistemi. Bakanlığın kayıt dosyalarının sunulduğu resmî portalı.
Kayıt takvimi: Geçici ve tam kayıt son tarihleri ile hazırlık planı.
Geçici kayıt: Bireysel geçici kayıt: kapsamı, gereken bilgiler ve dosya hazırlığı.
Ortak kayıt: Aynı maddeyi kaydedenlerin birlikte sunumu; lider kayıt ettiren ve veri paylaşımı.
Tonaj hesabı: Madde bazında yıllık miktarın hesaplanması ve tonaj bandının belirlenmesi.
Ek-4 muafiyeti: Kayıttan muaf maddeler listesi ve muafiyetin nasıl kanıtlanacağı.
Ek-5 muafiyeti: Doğal maddeler ve değişime uğramamış maddeler için muafiyet koşulları.
Ara maddeler: İzole ara madde kaydı ve sıkı kontrol koşulları.
Polimer ve monomer: Polimer muafiyeti ile monomerin kayıt yükümlülüğü.
Nanomaddeler: Nanoform tanımı ve kayıt dosyasındaki ek gereklilikler.

Roller ve tedarik zinciri

Tek Temsilci (OR): Yurt dışı üreticinin Türkiye’deki kayıt yükümlülüğünü üstlenen temsilci.
İthalatçı yükümlülükleri: Kayıt, tonaj, tek temsilci kapsamı ve SDS sorumlulukları.
Alt kullanıcı: Maddeyi işleyen veya karışım hazırlayan firmanın yükümlülükleri.
GTZ kanıt dosyası: Tedarikçinin kayıt kapsamını belgeleyen güvenli tedarik zinciri dosyası.
Tedarikçi bilgi talebi: Tedarikçiden SDS, bileşim, CAS/EC ve kayıt kapsamı isteme rehberi.
Eşya yükümlülükleri: Eşyalarda kasıtlı salım, SVHC %0,1 eşiği ve bildirim.

Veri, dosya ve değerlendirme

MBDF: Madde Bilgi Değişim Forumu. AB’deki SIEF’in Türkiye karşılığı; bir yapıdır, belge değildir.
Veri paylaşımı: Ortak kayıtta veri erişimi, maliyet paylaşımı ve çalışma sahipliği.
LoA (Letter of Access): Lider dosyadaki veriye erişim hakkı veren belge.
Veri boşluğu analizi: QSAR, read-across, weight of evidence ve test önerisi.
Madde kimliği: CAS, EC, bileşim, safsızlık ve analitik veriyle maddenin tanımlanması.
IUCLID: Teknik dosyanın hazırlandığı format; reference substance ve endpoint kayıtları.
KGR / CSR: Kimyasal Güvenlik Raporu: maruz kalma senaryosu, DNEL, PNEC, risk karakterizasyonu.
Kimyasal güvenlik değerlendirmesi: CSA süreci ve raporlanması.
Maruz kalma senaryosu: Tanımlanmış kullanım, operasyonel koşullar ve genişletilmiş SDS (eSDS).
Kayıt güncelleme: Tonaj, bileşim, kullanım veya sınıflandırma değişince dosyanın güncellenmesi.

Sınıflandırma, etiketleme ve GBF

SEA: Sınıflandırma, Etiketleme ve Ambalajlama Yönetmeliği. AB’deki CLP karşılığı.
SDS / GBF: 16 bölümlü Güvenlik Bilgi Formu. MBDF ile karıştırılmamalıdır.
SDS kalite kontrolü: Bölümler arası tutarlılık ve güncellik kontrol listesi.
H kodları: Zararlılık ifadeleri ve anlamları.
H304: Aspirasyon toksisitesi; viskozite ve hidrokarbon içeriği kriterleri.
H318: Ciddi göz hasarı; konsantrasyon limitleri.
H400 ve H410: Sucul zararlılık, M-faktörü ve karışım hesapları.
Etiket kontrolü: Piktogram, sinyal kelimesi, H/P ifadeleri ve UFI’nin etiketteki yeri.
Sınıflandırma envanteri: Harmonize ve öz sınıflandırma, bildirim ve veri tutarlılığı.

Bildirim, kısıtlama ve taşıma

UFI: Benzersiz Formül Tanımlayıcı; oluşturulması ve etikette gösterimi.
PCN: Zehir danışma merkezi bildirimi; bileşim ve ürün kategorisi.
SVHC: Yüksek Önem Arz Eden Madde ve Aday Liste bildirimleri.
Kısıtlamalar: Ek-17 kapsam kontrolü ve ürün bazlı uyum değerlendirmesi.
ADR: Tehlikeli malların karayoluyla taşınması; UN numarası ve ambalaj grubu.

Uygulama ve denetim

Uygunluk yol haritası: Envanterden denetime kadar adım adım uyum planı.
Kimyasal envanter: Ürün, CAS, EC, yüzde, tonaj ve tedarikçi bilgisiyle envanter kurma.
Denetim hazırlığı: Kayıt kanıtı, SDS, etiket ve tonaj kontrol listesi.
Değişiklik yönetimi: Yeni ürün, bileşim, tedarikçi veya tonaj değiştiğinde yapılacaklar.

AB tarafı

REACH: AB kimyasal mevzuatı (EC 1907/2006); kayıt, SVHC bildirimi ve Tek Temsilci.

Aradığınız terimi bulamadıysanız rehberlere veya Hesaplama Merkezi’ne bakın; kendi durumunuz için bize yazın.

Kimyasal Mevzuat Sözlüğü — KKDİK bilgi sayfası görseli — Kimyasal Mevzuat Sözlüğü: 46 Terim

Kimyasal Mevzuat Sözlüğü Neden Gerekli?

Terim karışıklığı, uygulamada yanlış belge talep edilmesinin ve yanlış yükümlülük varsayılmasının başlıca nedenidir. En sık örnek MBDF ile GBF’nin karıştırılmasıdır: MBDF bir belge değil, aynı maddeyi kaydettirecek firmaların veri paylaştığı forumdur; belge olan Güvenlik Bilgi Formudur.

İkinci sık karışıklık geçici kayıt ile tam kayıt arasındadır. Geçici kayıt 30 Eylül 2026 tarihine kadar yapılması gereken bir adımdır; tam kayıt ise tonaj bandına ve zararlılık sınıfına göre 31 Aralık 2026, 2028 ve 2030 tarihlerine kademelenir.

Tedarikçi yazışmalarınızda ve iç prosedürlerinizde terimleri mevzuattaki karşılıklarıyla kullanmak, hem doğru belgenin talep edilmesini hem de denetimde tutarlı bir dosya sunulmasını sağlar.

Kimyasal Mevzuat Sözlüğü Nasıl Güncel Tutulur?

Kimyasal Mevzuat Sözlüğü, düzenlemeler değiştikçe gözden geçirilir. Bir terimin tanımı mevzuat değişikliğiyle güncellendiğinde sayfa üzerinde güncelleme tarihi belirtilir; kendi iç prosedürlerinizde bu tarihi referans almanız tutarlılık sağlar.

Sözlükte bulamadığınız bir terim varsa iletişim sayfasından bildirebilirsiniz. Kimyasal Mevzuat Sözlüğü, uygulamada karşılaşılan gerçek karışıklıklardan beslenir; eklenen her terim kaynak gösterilerek tanımlanır.

İlgili sayfalar

Kaynak: KKDİK Yönetmeliği — Resmî Gazete (23.06.2017 / 30105 mükerrer)

Kimyasal Mevzuat Sözlüğü